ΕΠΙΚΟΛΛΗΘΕΙΗ Η ΓΛΩΣΣΑ ΜΟΥ ΤΩ ΛΑΡΥΓΓΙ ΜΟΥ ΕΑΝ ΕΠΙΛΑΘΩΜΑΙ ΣΟΥ ΠΟΝΤΙΑ ΓΗ

Δημήτριος Κουτσογιαννόπουλος

Δημήτριος Στεφάνου Κουτσογιαννόπουλος 1896-1980

Γεννήθηκε στην Αμισό του Πόντου το 1896. Ο πατέρας του Στέφανος Κουτσογιαννόπουλος ήταν από την Χίο και διετέλεσε πρωτοψάλτης στην Ιερά Μητρόπολη της Αμισού και αλλού και του οποίου διδάσκαλος στην βυζαντινή μουσική υπήρξε ο Γεώργιος Ραιδαιστηνός, πρωτοψάλτης της Μεγάλης Εκκλησίας. Η μητέρα του ήταν η Ολυμπία το γένος Λευκιάδου από τις Σαράντα Εκκλησίες Ανατολικής Θράκης. Είχε άλλα τέσσερα αδέλφια.

Το 1910 ήρθε στην Αθήνα και σπούδασε στο Ωδείο Αθηνών, 1910-1913 και 1920-1922. Το 1913 επέστρεψε στην Αμισό. Το 1916 ανέβηκε στα βουνά και έγινε αντάρτης. Το 1917 έδωσε την πρώτη του συναυλία στην Τραπεζούντα. Στα 1918, 1919, 1920 συναυλίες και θεατρικές παραστάσεις στο Βατούμ, Νοβοροσίσκ, Πάφρα κ.ά. Διοργάνωσε συνολικά 35 εκδηλώσεις στον Πόντο και το Κουπάν.

Τραπεζούντα 1917. Χορωδία του Μουσικού Ομίλου Τραπεζούντας.

Το 1920 επιστρέφει στην Αθήνα. Το 1921 αρχίζει να συλλέγει και να μελετά την μουσική των ποντιακών τραγουδιών. Γύρισε 128 πόλεις και χωριά της Μακεδονίας και Θράκης, από τον Έβρο ποταμό μέχρι την Φλώρινα. Περισυνέλεξε 100 μελωδίες ποντιακών τραγουδιών. Περισυνέλεξε επίσης 50 μελωδίες δημοτικών τραγουδιών της Βέροιας.

Από το 1925 μέχρι το 1971 διοργάνωσε 50 συναυλίες και θεατρικές παραστάσεις και 40 ποντιακές συναυλίες και διαλέξεις σχεδόν σε όλη την Ελλάδα. Από το 1914 μέχρι το 1969 συνέθεσε 20 τετράφωνα τραγούδια, 10 λαογραφικά και λογοτεχνικά έργα που εξεδόθησαν και 15 που είναι ανέκδοτα. Από το 1922 μέχρι το 1974 δημοσίευε σε περιοδικά και εφημερίδες. Εξέδιδε ο ίδιος το περιοδικό "Οι φίλοι της ποντιακής μουσικής". Υπάρχουν βιβλία και περιοδικά με εργασίες του στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, όπως το Αρχείον Πόντου, η Γη του Πόντου (Δ. Ψαθά), Τοπάλ Οσμάν, Εγκυκλοπαίδεια Πυρσός κλπ.

Διετέλεσε καθηγητής μουσικής στην μέση εκπαίδευση και έδωσε στα χρόνια 1946-1952 διαλέξεις σε 62 Γυμνάσια. Το 1940 παντρεύτηκε την Ελένη Ψωμά, συγγραφέα του λαογραφικού βιβλίου "Λαογραφικά Βεροίας και Περιοχής". Μαζί δημιούργησαν το 1952 την εκπομπή "Μακεδονική ώρα" στο ραδιόφωνο της τότε ΕΡΤ. Δημιούργησε επίσης την Ποντιακή Μουσική Σχολή στο Ωδείο της Νέας Ιωνίας το 1944.

Έχει διδάξει τους ποντιακούς χορούς σε σχολές κλασικού μπαλέτου όπως Ζουρούδη, Ρενιέρη, Πράτσικα, Λύκειο των Ελληνίδων, καθώς και σε σχολεία και ποντιακούς συλλόγους στην Αθήνα και Πειραιά. Επίσης δίδαξε χορούς και στο Θέατρο "Δόρα Στράτου".

Έχει πάρει αρκετά βραβεία και επαίνους για το έργο του. Τα έτη 1929, 1936, 1937, 1938 και 1939 περιόδευσε το Αγιο Ορος σαν προσκυνητής και σαν ερευνητής, με αποτέλεσμα το αδημοσίευτο ακόμα έργο του "Πεζοπορώντας στον Αθωνα".

Έφυγε από την ζωή το 1980 σε ηλικία 84 χρόνων. Δυστυχώς δεν είχε την ευκαιρία να δει τους καρπούς των κόπων του, όμως, όπως ο ίδιος γράφει στο τέλος ενός άρθρου στο περιοδικό "Το ποντιακό θέατρο" το 1950, δικαιώνεται κατά κάποιο τρόπο. "Έτσι, αν μια μέρα τα παιδιά ή τα εγγόνια των σημερινών Ποντίων ακούσουν ποντιακά μοτίβα σε διάφορες συναυλίες ελληνικής μουσικής και παρακολουθήσουν κλασικούς χορούς ελληνικής εμπνεύσεως με πατήματα ποντιακών χορών, αυτό για μένα, που τότε θα βρίσκομαι στην αντίπερα όχθη της Αχερουσίας, θα είναι η μεγαλυτέρα μου ικανοποίησις".

Ο Δημήτριος Κουτσογιαννόπουλος σε ηλικία 21 ετών.
****
Εργογραφία

~ Η λύρα του Πόντου, Μουσική συλλογή των δημωδών του Πόντου ασμάτων: με πρόλογον, η μουσική και ο ρυθμός των ελληνικών δημωτικών ασμάτων, Δράμα, 1927
~ Τραγούδια του γάμου, Αρχείον Πόντου, Τόμος 1ος (1928)
~ Τραγούδια, Αρχείον Πόντου, Τόμος 1ος (1929)
~ Το ταχυδρομείο (ποντιακή κωμωδία), Δράμα, 1930
~ Οι ποντιακοί χοροί, Αρχείον Πόντου, Τόμος 28ος (1966-1967)
~ Ανέκδοτη μελέτη "Η Μουσική και Καλλιτεχνική Κίνησις του Πόντου, 1900-1920", Αθήνα, 1968
~ Αναμνήσεις από τον Πόντο, Αθήνα 1972
~ Περιοδικό "Οι φίλοι της ποντιακής μουσικής" (1948-1952) -μηνιαίο λαογραφικό περιοδικό που εκδόθηκε στην Αθήνα από το Σύλλογο Ποντίων Αργοναύται-Κομνηνοί
~ Ποντιακές εκδηλώσεις (1921-1961)

🌍  Με πηγή και στοιχεία από τα άρθρα: α. "Δημήτριος Στεφάνου Κουτσογιαννόπουλος 1896-1980" του περιοδικού Παράδοση και Τέχνη (τεύχος 12, 1993) το οποίο έγραψε η κόρη του Κουτσογιαννόπουλου, Κατερίνα (πηγή) και β. "Το Ποντιακό Θέατρο εκείθεν και εντεύθεν του Αιγαίου", εφ. Ριζοσπάστης (12 Δεκ 1999), Ερμής Μουρατίδης (στοιχεία).

Τσιτενός
Μάιος 2019

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου